background

ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZWSKIM

g2g1

Powstanie w getcie warszawskim – bohaterska zbrojna walka żydowskich organizacji bojowych getta warszawskiego z Niemcami, trwająca od 19.04.1943 do 15.05.1943. Stała się ona największy aktem zbrojnego oporu Żydów podczas II wojny światowej. W 1940 r. zostało utworzone getto warszawskie, w którym Niemcy zamknęli ponad 400 tys. Żydów. Dziesiątki tysięcy z nich zmarły z chorób oraz głodu. 22 lipca 1942 r. Niemcy zaczęli deportować więźniów getta do obozu zagłady, który znajdował się w Treblince. Jesienią 1942 r. w tzw. getcie szczątkowym zostało już jedynie około 60 tys. Żydów. Byli to w większości ludzie młodzi i w sile wieku, bez rodzin, zatrudnieni w niemieckich warsztatach produkcyjnych. W takich warunkach, gdy nie pozostawało już nic do stracenia, wśród żydowskiej młodzieży narodziła się myśl o zbrojnym oporze.

19 kwietnia 1943 r. niemieckie oddziały liczące 2 tys. ludzi wspierane przez liczne czołgi i wozy pancerne wkroczyły na teren getta, aby je ostatecznie zlikwidować, do walki z nimi stanęło około 500 członków ŻOB (Żydowska Organizacja Bojowa) podzielonych na 22 grupy bojowe pod zwierzchnim dowództwem Anielewicza. Przez pierwsze dni powstańcy bronili umocnionych pozycji, co znacznie utrudniało Niemcom penetrację getta. Ostrzeliwali wkraczające oddziały wroga, które później obrzucali granatami i butelkami z benzyną. Symbolem powstania stały się flaga żydowska i polska zawieszone na wysokiej kamienicy przy pl. Muranowskim. W pierwszym dniu powstania oddział dywersji AK podjął nieudaną próbę wysadzenia muru getta przy ul. Bonifraterskiej. Dalsze walki powstańcze polegały głównie na obronie poszczególnych bunkrów i budynków. Niemcy systematycznie przeczesywali kolejne ulice, paląc dom po domu. Wypędzali z nich ludność cywilną oraz zabijali powstańców, którzy zostali schwytani. Zaledwie kilkudziesięciu powstańcom udało się wydostać kanałami i podziemnymi tunelami z płonącego getta. Większość z nich zginęła później w wyniku denuncjacji, część w walkach partyzanckich, niektórzy wzięli udział w powstaniu warszawskim w 1944 r. 8 maja Walki pojedynczych grup powstańczych trwały dalej, aż do 16 maja. Tego dnia wieczorem na znak zwycięstwa Niemcy wysadzili w powietrze znajdującą się poza terenem getta szczątkowego Wielką Synagogę. Stroop zapisał w swoim raporcie: "Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje!" Po powstaniu Niemcy zrównali teren getta z ziemią. W ruinach, schronach i piwnicach przetrwali jednak pojedynczy Żydzi, którzy ukrywali się do końca okupacji niemieckiej w Warszawie. 16 kwietnia 1946 odsłonięto pierwszy, a 19 kwietnia 1948 drugi monument upamiętniający uczestników powstania w getcie. Był to Pomnik Bohaterów Getta.

Natalia Łagoda, kl. 3B

 

2021  Liceum Ogólnokształcące im. Armii Krajowej w Białobrzegach   globbers joomla templates